استارتاپ چیست و راه اندازی استارتاپ چگونه است؟

5 ماه پیش

استارتاپ چیست و راه اندازی استارتاپ چگونه است؟ اتفاقی که در چند سال اخیر افتاده این هست که ما شاهد تعداد زیادی استارتاپ هستیم ( انفجار استارتاپ ) یعنی تعداد زیادی استارتاپ دارند تشکیل میشود.

چرا این اتفاق افتاده است ؟ به سه دلیل اشاره می کنم

اول ببینیم وضعیت کنونی ایران چیست؟

استارتاپ چیست و راه اندازی استارتاپ چگونه است؟ یک کشوربا هشتاد میلیون جمعیت و بخش بیشتر جمعیت در سن 20 تا 30 سال هستند و در چند سال اخیرسرعت اینترنت ، دسترسی به اینترنت و ضریب نفوذ اینترنت ، تعداد دستگاه های هوشمند ، اسمارت فونها و تبلت ها به شدت افزایش پیدا کرده و دسترسی زیاد شده است و همه اینها نشان می دهد که ما بازاری با پتانسیل بالا داریم.

ازطرف دیگر یک  انباشته جمعیتی متولدین اوایل دهه شصت داریم که اینها فارغ التحصیل شدند وبه دلایلی نمی توانند برای جایی کار کنند یا اگه میخواستند کار کنند کاری برایشان وجود نداشت ، بنابراین تمایل به راه اندازی استارتاپ ها زیاد شده است. ( مثل انفجار انبار باروت از نظر مثبت ) وپتانسیل زیادی را برای راه اندازی استار تاپ ایجاد میکند.و ما فکر می کنیم که خیلی زود خواهد گذشت.

ظهور همین استارتاپ ها باعث شده است که همه تشویق شوند. ( مثلا وقتی میشنوند که دی جی کالا 150 میلیون دلار می ارزد همه می خواهند استارتاپ راه اندازی کننددر صورتی که می دانند شاید نود درصد استارتاپ ها ممکنه شکست بخورند.

استارتاپ چیست و راه اندازی استارتاپ چگونه است؟ حالااین تعداد زیادی از استارتاپها  ، بعد از راه اندازی نیاز به سرمایه دارند .سرمایه ای که استارتاپها می خوان با سرمایه کسی که میخواد کارخانه ماکارانی بزنه فرق میکنه، سرمایه ای است که ما به آن، سرمایه هوشمند می گوییم.( یعنی پولی که با خودش ، شبکه سازی می آورد ، با خودش ارتباطات می آورد وانتقال تجربه دارند و … ) وتجربه شده که خیلی بیشتر از پول های دیگر ریسک پذیر هستند به این خاطر که می دونند روی استار تاپ هایی که اینوست می کنند بخش زیادیشون ممکن است شکست بخورد.

بخش هایی را که شما قرار است  جذب سرمایه داشته باشید :

  • بخش اول موقع راه اندازی هست ( موقعی هست که شما ، کارمند جایی بودید و پولی را که جمع کردید ، می گذارید) ودر ابتدای کار می توانید با پول خودتان و یا دوستان سرمایه گذاری کنید.
  • بعد ازتشکیل تیم اولیه و نمونه اولیه محصول ،( الان در ایران بیشتر از استارتاپ ها ، شتاب دهنده داریم . حدود پنجاه تا شتاب دهنده داریم )
  • یک سرمایه اولیه خیلی کم که بهش گفته میشه … که درایران ، بیست ، سی میلیون است که از شتاب دهنده ها می گیرید تا آماده مرحله بعد شوید.
  • وارد بخش سرمایه سید میشوید ( یعنی سرمایه بذرمایه )
  • ما در ایران سرمایه سید را از فرشتگان سرمایه گذار، و از گروه های فرشتگان سرمایه گذار و یا از وی سی ها کوچکتر می گیریم.
  • در حال حاضر دوگروه فرشته سرمایه گذار داریم که خوب فعالیت می کنند و تعداد زیادی ویسی ، و همان طور که جلوتر میرویم به سرمایه بیشتری نیاز داریم ، که آنجا سراغ وی سی ها میرویم.

ما میخواهیم راجع به وی سی های فعال صحبت کنیم .منظور از وی سی های فعال ، وی سی هایی هستند که حداقل یک اینوست انجام دادند.


وی سی های فعال  چیست

ویسی هایی که اینویست میکنند ما درایران به ویسی هایی که اینویست میکنند نیاز داریم ، اما ویسی ها چگونه کار می کنند.

ویسی حداقل ازمتشکل از دو شرکت هست ، ویسی ها معمولا پول بقیه را می گیرند و روی استارتاپها سرمایه گذاری میکنند .کسانی که به ویسی ها پول می دهند ما اصطلاحا بهشون میگیم … که می توانند سرمایه خانوادگی باشند ، شرکت های بیمه باشند ، بانکها باشند و …

آنها در یک صندوقی پول می گذارند و یک شرکت سرمایه گذاری جسورانه که بهش می گن … میاد پول را برای آنها مدیریت می کند و بابت مدیریت از آنها پول می گیرد و اینوست میکند و بابت اینوست از استارتاپها  سهام بر میدارد

من میخوام ساختار یک ویسی فانت استاندارد را توضیح بدم :

ویسا موفق معمولا بیشتر از یک فانت تشکیل می دهند ( هر دو سه سال یک بار) تا شروع کنند روی استارتاپ های جدید سرمایه گذاری کنند

وی سی ها در سیلیکوولی خیلی قدمت دارد ، من برای اینکه وضعیت را بدانید چند تا المان را گفتم :

استارتاپ چیست و راه اندازی استارتاپ چگونه است؟ فرد صد و بیست و شش سال قدمت دارد. اچ پی که تقریبا می شه گفت اولین استارتاپ سیلیکوولی هست 1939 تشکیل شده ، … که اولین استارتاپی که در واقع اون باعث شد سیلیکوولی اسم بگیره ، سال1956 و فرچارد که تاثیر زیادی در شکل گیری سلیکوولی داشت ( 1957 ) از سال 1957 سرمایه گذاری ، داخل استارتاپها شروع شده است. اینتل سراغ ویسی ( سرمایه گذار ) رفت البته اون موقع شرکت اسمش ویسی نبود و این سند اون موقع اونقدر شکل نگرفته بود که اینتل وقتی سراغ سرمایه گذار رفت پنجاه درصد سهامش را داد.( به پیشنهاد خودشان ) و اپل 1976 اما معروفترین وی سی های سیلیکوولی که هنوز هستند و هنوز دارند کار می کنند سکویا و کلار… هستند و 1972 راه افتادند. ( یک تفاوت چهل ساله )

دقت کنید اکوسیستم استارتاپها ی ایران از همه حیث بسیار جوان هستند( ازکارآفرین ها ، دانش موجود و ویسی ها هم جوان اول راهند)

ویسی ها یه قانونی دارند که بهش میگن پاورلا که مثل قانون بیست هشتاد ما است. پاورلا میگه بیست درصد بازگشت سرمایه که ویسی داره وهشتاد درصد سودی که ویسی برمی گردونه از بیست درصد سرمایه گذاریش است.

ولی یک کم شدیدتر از این است.

برای مثال:

فرض کنید یک ویسی روی صدتا استارتاپ سرمایه گذاری کرده ولی سودی که از بهترین استارتاپش می گیره از سودی که از 99 تای دیگه میگیره  بیشتر است و سود سومی از 97 تا بیشتر است.

پس براساس پاورلا ، ویسیها می دونند که حداقل پنجاه درصد استارتاپاشون یا پولی بر نمی گردونند یا در بهترین حالت سرمایه ای  که گذاشتند را بر می گردانند. من یک ریپورت دیدم که از معروفترین ویسای سیلیکوولی است هست که شصد درصد بازگشت سرمایه ویسی ها از شش درصد ازسرمایه گذاریشان بوده است. یعنی اگر صد تا استار تاپ داشته ، شش تاشون شصد درصد سرمایه را برگردانده است.

حالا اتفاقی که می افتد اینست که ویسی ها چون ابتدای کار نمی دانند کدام استارتاپ ها شکست می خورند و کدام پیروز می شوند انتظار دارند هر یک استارتاپی که روی آن سرمایه گذاری می کنند دقیقا جزء شش درصد باشد پس انتظار دارند هرکدام بازگشت سرمایه زیادی داشته باشد. بنابراین وقتی سراغ ویسی میرود، و عددای بازگشت پایین می دهید ممکن است برای شما جذاب باشد ولی برای ویسی ها جذاب نیست چون انتظار دارند تک تک اینها عدد بزرگی برگردانند گرچه می دونند که از اینها اتفاق خاصی نخواهد افتاد و بازگشت سرمایه جالبی نخواهد بود.

پاورلا توی خود ویسی هم کار می کند یعنی بین صد ویسی ، بیستا ویسی اول ، هشتاد درصد برگشت سرمایه را دارند و هشتاد ویسی بعدی بیست درصد برگشت سرمایه را دارند و این قانون روی تعداد ویسی ها هم عمل می کند . بنابراین ویسی ها تلاش می کنند که جزء بیست درصد بالایی باشند و کارهای مختلفی انجام دهند.

ویسی ها باید اگزی استراتژی داشته باشند . یعنی ویسی از روز اول فکر می کند که پولی را که روی شما سرمایه گذاری می کند را چه جوری برمی گرداند.

معمولا اگزیتای استاندارد یکی از اینها است ، یعنی شما را یکی می خرد یا اینکه شما توی بورس می روید و آی پیو می شوید.

یکی از دلایلی که وی سی ها توی ایران با تردید به این مسائل نگاه می کنند اینه که ما به اندازه کافی خرید استارتاپ ها در ایران را نداریم ، یعنی استارتاپ جدی که آی پیو شده باشد را نداریم. بله می تونیم همکاران سیستم یا آپ یا آسان پرداخت را هم حساب کنیم ، با وجود اینها باز هم ، تعداد شرکت آی پی که آی پیو شدند و داخل بورس رفتند خیلی کم است. پس  دلیل مشوقی که وی سی ها دربازار ایران سرمایه گذاری کنند وجود ندارد و اگزیتی در بازار نمی بینند.

البته زود است چون بازار ما جوان است من فکر می کنم که ما تا دو سه سال آینده اگزیتا در ایران جدی شروع میشه یعنی شرکتای بزرگتر، استارتاپی بزرگترمثل دی جی کالا ، آپارات ، اسنپ  به خرید جدی و اعداد جذاب شروع کنند.

سرمایه گذاری جسورانه  یه صنعت بسیار صبور است ، من سریعترین اگزیتای بالا یه میلیارد دلار را روی صفحه گذاشتم ، شاید جذاب باشه که پایین این لیست که جزء سریعاست ، سه سال طول کشیده است ، از زمان استارتاپ که راه بیفته تا اگزیست بشه در سیلیکوولی هشت سال است یعنی اگر فکر می کنید که امروز استارتاپ می زنید و سال دیگه میلیاردرید رستوران بزنید بهتر است.چون در ایران هشت سال طول می کشد.

ولی وی سی ها بدانند که این یک صنعت صبورانه ایست

استارتاپ چیست و راه اندازی استارتاپ چگونه است؟ معمولا سرمایه گذارهای جسور، وی سی ها برای اینکه جزء بیست درصد باشند، در صنایع پیشرو اینوست می کنند ، یعنی صنایعی که آینده دارند.

مثلا هشت حوزه هست که جزء حوزه های آینده دار است

مثل هوش مصنوعی ، مثل چت باتها و رباتیکس و حوزه های دیگراست.

پس در این هشت حوزه می بینید که وی سی های سلیکوولی دارند سرمایه گذاری می کنند البته همون جا وی سی های آروم تری داریم که سعی میکنند دست به عصاتر راه بروند سعی میکنند روی دست به نخ تر سرمایه گذاری کنند یا وی سی های پیشرویی داریم که می گن ما داریم روی استارتاپهایی سرمایه گذاری می کنیم که علمی ، تخیلی هستند و انتظارداریم سال 2026 تازه به درآمد برسند و  اگه بگه این طرف استارتاپه همه فکر می کنند ، یعنی داره یه رمان نویسه و جدی و واقعی نیست.

استارتاپ چیست

پس میبینیم این حوزه ها خیلی جذاب هستند و وی سی های پیشرو به شدت روی اینها اینوست می کنند.

و امسال هوش مصنوعی خیلی جذاب هست.

تملک یکی از موتورهای محرک بازگشت سرمایه است.

استارتاپ چیست و راه اندازی استارتاپ چگونه است؟ درجایی مثل سیلیکوولی حتی می بینید آنهایی که هنوز یک جورایی که بهشون بگیم استارتاپ ناراحت میشن ، و خیلی کوچکتر از بقیه هستند ، آنها هم شروع به تملک می کنند و شرکت های کوچکتر می خرند ( شرکت هایی بزرگی مثل گوگل ، اپل ، فیس بوک ، آمازون که آنها در سال هر کدام 40 یا 50 هزار استارتاپ رو می خرند و خیلی فعالند و شرکت های کوچکی مثل اسنپ در این حوزه فعالند.

پس اگزیست داشتن ، برای وی سی ها خیلی مهم است.

و چیزی که خیلی مهم است این هست که وی سی هایی که در مراحل اولیه سرمایه گذاری می کنند.

در ایران بسیاری از وی سی هایی که در این مراحل اولیه یا سید سرمایه گذاری می کنند خیلی کم است و بسیاری که از وی سی هایی که در این حوزه وارد شدند مثل …  در مرحله سید سرمایه گذاری می کنند و بسیاری از این استارتاپها میلیاردی می شوند که اصطلاحا بهشون میگن یونی کرم یا تک شاخ و بازگشت سرمایه زیادی دارند.

استارتاپ چیست و راه اندازی استارتاپ چگونه است؟ ورود زود هنگام به سرمایه گذاری استارتاپها ریسک و ریوارد بالایی دارد

من در واقع دو نمونه براتون آوردم. نمونه آبدایمینت هست که چند وقت پیش اگزیست کرد.

برای مثال اولین سرمایه گذاری که اولین سرمایه گذاری را کرده است صد هزار درصد بازگشت سرمایه داشته است و اعداد آخر بازگشت سرمایه دیرتر بوده است.

استارتاپ چیست و راه اندازی استارتاپ چگونه است؟ پس برای ویسی خیلی جالب است که زودتر وارد سرمایه گذاری خطرناک شده است.

مثال دیگه جت دات کام هست،  جت را چند وقت پیش وات مات خرید برای این که بتونه با آمازون رقابت کنه ، کسی که اولین سرمایه را گذاشته است ، ده ایکس برگشت داشته ( حدود هزار درصد ) و عدد خیلی جذابی است برای کسی که دارد در این حوزه سرمایه گذاری میکند.

پس این اعداد و اگزیتا باعث می شود که وی سی ها زودتر بیایند ولی ما متاسفانه هنوز این مشوقها را در ایران نداریم.

امیدوارم که صنعت سرمایه گذاری جسورانه ما تحول بهتری پیدا کند.

امیدوارم استارتاپهای ما پخته تر بشوند ومحصولات بهتری را نوید بدهیم.

لطفا امتیاز دهید
0
برچسب ها :
نویسنده مطلب فریبا شتابی

بدون دیدگاه