آموزش تعمیر پنکه

4 سال پیش

با وجود انواع وسایل سرمایشی، پنکه هنوز هم یکی از رایج ترین خنک کننده ها در بیشتر محیط ها به شمار میرود. پنکه به ویژه برای مکان های مرطوبی که در آن ها نمی توان از کولر آبی استفاده کرد، بسیار پرکاربرد است. در پنکه پره های اریبی تعبیه شده است که با چرخش خود هوا را جا به جا کرده و اینگونه فضا را خنک می کند. پنکه ها در سه نوع کلی ایستاده، سقفی و دیواری هستند. پنکه های ایستاده خود به دو نوع پایه بلند و پایه کوتاه تقسیم می شوند. مهمترین مزیت این پنکه ها امکان جا به جا کردن و انتقال دادن آن ها به مکان های متفاوت است.
پنکه های دیواری از نظر ساختمان مانند پنکه های ایستاده هستند، با این تفاوت که روی دیوار ثابت می شوند. از این لحاظ به خصوص برای کودکان ایمن تر هستند.
پنکه های سقفی بر روی سقف نصب شده و در زیر برخی از آن ها لوستر نصب می شود. همه پنکه ها معمولاٌ سه درجه متفاوت برای خنک کردن دارند. پنکه ها از نظر طراحي ظاهري متنوع هستند ولي ساختمان داخلي و اساس کار آن ها مشابه هم است.
قسمت هاي مهم پنکه روميزي عبارتند از:
۱- موتور که معولا”از نوع تکفاز با خازن راه انداز مي باشد.
۲- پره هاي خنک کننده (پروانه ).
۳- نگهدارنده پره ها
۴- شبکه سيمي (محافظ پره ها) .
۵- پايه.
۶- صفحه کليد.
۷- کليد ساعتي (تايمر ).

 


خصوصيات موتور پنکه- موتور پنکه از نوع آسنکرون مي باشد.ولي آسنکرون طراحي شده در پنکه کمي پيچيده به نظر مي رسد.همانطور که مي دانيم هر گاه سر راه موتور يا يکي از سيم پيچ ها از سيم پيچ هاي ديگري نيز استفاده شود سرعت موتور بنا به قرار گرفتن تعداد سيم پيچ ها در مدار تغيير مي کند.در پنکه براي بدست آوردن دور هاي مختلف از اين خاصيت استفاده مي شود.هر گاه سيم پيچي با موتور سري نباشد حد اکثر قدرت وسرعت نتيجه مي شود وبا استفاده از سيم پيچ اول ودوم ولتاژ کم وکمتر مي شود و نهايتا” سرعت تغيير مي کند.( نقشه دياگرام موتور )
کليد ساعتي ( تايمر پنکه)-از اين وسيله جهت کنترل اتو ماتيک زمان کار دستگاه استفاده مي شود. تايمر پنکه را معولا”از نوع مکانيکي انتخاب مي کنند.با حرکت ولوم در جهت عقربه هاي ساعت فنر جمع شده ( کوک شده ) ومدتي که طول مي کشد تافنر به حالت اوليه خود باز گردد، کنتاکت هاي تايمر در حالت بسته بوده وپس از پايان فرمان مذکور ،باقطع ارتباط کنتاکت ها ، فاز موتور قطع شده وپنکه خاموش مي شود.

مدار الکتريکي پنکه روميزي :

تعمیر پنکه
پنکه سقفي:
موتور پنکه سقفي نيز از نوع آسنکرون با خازن راه انداز مي باشد. به منظور ايجاد سرعت هاي گوناگون از سيم پيچ هاي سري با موتور در مجموعه اي بنام کليد گردان پنکه سقفي استفاده مي شود. (شکل زير) با چرخش سلکتور ، سيم پيچ هاي مختلفي در مدار سري قرار مي گيرد که باعث کم شدن ولتاژ ونهايتا”سرعت چرخش پنکه مي شود.

تعمیر پنکه
عيب يابي و تعمير پنکه روميزي :
عيب۱-پنکه روشن نمي شود.
علت۱-پريز برق ندارد.
رفع عيب۱- بوسيله ولتمتر از وجود ولتاژ درپريز اطمينان حاصل نماييد. در صورت عدم ولتاژ مشکل را بررسي ورفع کنيد.
عيب۲- پنکه روشن نمي شود.
علت ۲-دوشاخه يا سيم رابط خراب شده .
رفع عيب۲-دوشاخه وسيم رابط را بوسيله اهم متر تست نماييد واز آن جا که معمولا” دوشاخه از نوع پرسي است ، مشکل از هر کدام که باشدناچاريد آن ها را تعويض نماييد.
عيب۳-پنکه روشن نمي شود.
علت۳- تايمر خراب است.
رفع عيب ۳- پنکه را از برق خارج نموده (در صورتي که داراي تايمر باشد.) وتايمر را بوسيله اهم متر تست نماييد.براي انجام اين آزمايش ، سيم هاي رابط تايمر را از آن جدا وبه اهم متر متصل نماييد. اگر با حرکت ولوم کنتاکت ها متصل وبا حرکت ولوم در جهت خاموش تايمر ارتباط کنتاکت ها قطع شود کليد تايمر سالم است ونمي تواند عيب از تايمر باشد.واگر تايمر در تست با اهم متر خلاف موارد مذکور را نشا ن داد ،آ ن را تعويض نماييد.
عيب۴- پنکه روشن نمي شود.
علت ۴- فاز متصله به صفحه کليد قطع شده.
رفع عيب ۴- در حالي که پنکه از برق خارج شده اتصال سيم فاز را از دوشاخه يا ترمينال ورودي به صفحه کليد کنترل نماييد. در صورت قطع شدگي ناچاريد اتصال را تجديد نماييد.
عيب ۵-پنکه روشن نمي شود.
علت ۵-موتور کاملا” سوخته است .
رفع عيب ۵- اگر موتور در حالت نيم سوز باشد با اتصال به برق آمپر کشي نموده وصداي هوم مي دهد اما براه نمي افتد ولي در صورت سوختگي کامل ، با داشتن ولتاژ نيز هيچ عکس العملي بروز نمي دهد. گاها”با اتصال موتور هاي کاملا” سوخته به شبکه اتصال کوتاه رخ مي دهد.
عيب۶ – موتور صداي هوم مي کند اما راه نمي افتد.
علت ۶- خازن راه انداز خراب است.
رفع عيب ۶- بر اساس روش هاي مذکور در مبحث خازن ها ، خازن را تست نموده واگر معيوب است آن را تعويض نماييد.
عيب۷- موتور صداي هوم مي کند اما براه نمي افتد.
علت ۷-بوش ها خراب شده اند.
رفع عيب۷- اگر بوش ها خراب شوند بطور معمول پنکه دچار اين عارضه مي گردد.که با زدن کليد ۱و۲ در حرکت مشکل داشته اما با کليد ۳ (سرعت زياد ) به سبب ولتاژ زيادي که به آن مي رسد حرکت مي کند.در اکثر پنکه هاي روميزي به هنگام گشاد شدگي بوش اين حالت ديده مي شود.که ناچارا” مي بايست نسبت به تعويض بوش ها اقدام نماييد.
عيب۸- موتور صداي هوم مي کند اما براه نمي افتد .
علت ۸- موتور نيم سوز شده است .
رفع عيب۸- با مراجعه به مشخصات يک موتور سالم وسپس با اهم گيري از سيم پيچ ها مي توان تشخيص داد که ميزان آسيب ديدگي سيم پيچ ها تاچه حدودي است.درصورت بالا بودن اين در صد (آسيب ديدگي ) مي بايست استاتور سيم پيچي يا تعويض شود .
عيب۹- لرزش پنکه به هنگام کار زياد است.
علت۹- بوش ها گشاد شده اند.
رفع عيب ۹- پروانه خنک کننده ونگهدارنده آن را از محور موتور جدا سازيد وسپس محور را به طرف پاين وبالا ويا چپ وراست حرکت دهيد. حتي حرکت جزئي محور در سمت هاي مذکور مربوط به خرابي بوش ها بوده وعيب مذکور بوجود مي آيد. بوش ها را تعويض نماييد تا عيب بر طرف شود.
عيب۱۰- لرزش پنکه به هنگام کار زياد است .
علت ۱۰- پر وانه تاب بر داشته .
رفع عيب ۱۰- براثر برخورد اشيا با پروانه در حال کار ، گاها”اين مشکل بوجود مي آيد.برطرف نمودن تاب پروانه نياز به تبحر وتخصص فراوان دارد، از اين رو پيشنهاد مي شود پروانه معيوب را تعويض نماييد. (تنها پروانه هاي فلزي مي توانند دچار مشکل مذکور شوند.).
عيب۱۱- لرزش پنکه به هنگام کار زياد است.
علت۱۱- محور روتور تاب دارد.
رفع عيب۱۱- روتور را از موتور جدا نموده وبه سه نظام ماشين تراش بنديد.با روشن شدن ماشين تاب احتمالي به وضوح ديده مي شود.روتور معيوب را تعويض نماييد زيرا بر طرف نمودن تاب محور که در اثر برخورد با شيئ سخت ويا پرت شدن روتور بر روي زمين ايجاد مي شود ، براحتي برطرف نخواهد شد.
عيب۱۲- پنکه بسيار داغ مي شود.
رفع عيب۱۲- داغ شدن بيش از حد موتور ، به سبب نيم سوز بودن سيم پيچ ها است که بايد استاتور را تعويض نمود. البته عيوبي مانند خرابي خازن يا گشادي بوش ها نيز منجر به داغ شدن موتور مي شود.اما عيوب مذکور قبل از آن که بصورت عيب ۱۲ به چشم آيند به شکل عيوب ۶و ۹ ديده مي شوند.
عيب يابي وتعمير پنکه سقفي :
عيب۱- پنکه روشن نمي شود.
علت ۱- برق مدار اصلي قطع است
رفع عيب۱- کليد را در حالت ۱ قرار داده و بوسيله ولت متر از رسيدن برق به موتور مطمئن شويد .اگر به موتور آسنکرون ولتاژ نمي رسد علت مي تواند از قطع شدن فاز کليد پنکه ويا نول موتور باشد .اگر فاز وارد کليد شده به موتور نيز فاز مي رسد،نول قطع شده وبالعکس .
عيب۲- پنکه روشن نمي شود.
علت ۲- موتور کاملا” سوخته است .
رفع عيب۲- اگر اهم سيم پيچ هاي پنکه سقفي را در اختيار داريد مي توانيد بااهم گيري به سوخته بودن موتور پي ببريد .البته موتور کاملا”سوخته علايم ديگري نيز دارد .اولا” سيم هاي خروجي از موتور با بدنه در حالت اتصال (اتصال بدنه ) هستند دوما” با باز شدن درپوش هاي موتور روءيت سيم پيچ ها سوخته بودنشان قطعا”قابل تشخيص خواهد بود.
عيب۳- موتور صداي هوم داده اما حرکت نمي کند.
علت ۳-ياتاقان ها گريپاژ هستند
رفع عيب۳- برق پنکه را قطع نموده وبا دست آن را در حالي که به سقف آويزان است بچرخانيد اگر در مقابل شما مقاومت کرد ويا به سختي چرخيد، ياتاقان ها خراب هستند ومي بايست تعويض شوند.
عيب۴- موتور صداي هوم داده اما حرکت نمي کند.
علت ۴- سيم پيچ اصلي يا راه انداز سوخته است .
رفع عيب۴- رجوع شود به عيب ۲- .
عيب۵- موتور صداي هوم مي کند اما حرکت نمي کند.
علت ۵- يکي از سيم پيچ هاي اصلي يا کمکي قطع شده است.
رفع عيب۵- بوسيله اهم متر صحت اتصالات دو سيم پيچ را بر رسي نماييد. معمولا”سيم پيچ ها در محلي که سر بندي صورت گرفته ، دچار مشکل مذکور مي شوند.اگر يکي از سيم پيچ ها قطع شده باشد ،ناچارا” مي بايست در پوش هاي پنکه باز شده ومحل قطع ترميم گردد.
عيب۶- پنکه به هنگام قرار گرفتن سلکتور بر روي شماره ۵،۴،۳،۲ صفحه کليد حرکت نمي کند وتنها بر روي موقعيت ۱ راه مي افتد .
علت۶- با رجوع به شکل صفحه کليد پنکه به وضوح ديده مي شود که موقعيت ۱ در واقع خروج مستقيم فاز از کليد پنکه است واز آن جا که در ساير حالت ها فاز خروجي نداريم نتيجه مي شود که سيم پيچ هاي صفحه کليد کاملا”سوخته است.
رفع عيب۶- سيم پيچ ها را تجديد نماييد . از آن جايي که به سبب نازک بودن سيم وبالا بودن تعداد دور ، تجديد سيم پيچي قدري مشکل است معمولا” صفحه کليد تعويض مي شود.
عيب۷- صداي پنکه در حال کار بسيار زياد است.
علت ۷- موتور داراي مشکل مکانيکي است
رفع عيب۷- اگر با قطع برق صداي پنکه به تدريج کاهش يابد، بلبرينگ ها نياز به تعويض يا گريسکاري دارد .
عيب۸- صداي پنکه در حال کار بسيار زياد است
علت ۸- موتور داراي مشکل الکتريکي است .
رفع عيب۸- اگر با قطع برق بلادرنگ صداي پنکه قطع گردد مشکل از نوع الکتريکي است وبا تجديد سيم پيچي پنکه برطرف مي گردد.

لطفا امتیاز دهید
5
نویسنده مطلب scobar

5 دیدگاه

  • ناشناس
    2 سال پیش

    با سلام و تشکر از مطالب خوب شما. ون پنکه پایه بلند جی ال دارم سر پنکه بالاست چطور پایین میاد

  • ناشناس
    1 سال پیش

    بسیار عالی . ممنون

  • عباس
    1 سال پیش

    بسیار عالی . ممنون

  • ناشناس
    1 سال پیش

    سلام و تشکر.
    وقتی پنکه رو باز میکنم و مجددا موتور را میبندم تا صبح کار میکنه اما به محض خاموش کردنش دیگه نمیچرخه و صدای هوم داره…اگر دوباره موتور را باز وبسته کنم دوباره تا صبح کار میکنه و تمام استپ ها سالم هستند…ایراد از چیه مهندس؟؟خازنش سوخته!!!

  • فرهاد
    1 سال پیش

    با سلام و تشکر.
    پنکه رو باز میکنم موتورش رو روغنکاری میکنم و تا صبح کار میکنه…به محض خاموش کردنش دیگه روشن نمیشه و صدای هوم داره…تمام استپهاش سالمن و اگر دوباره موتور رو باز کنم و ببندم تا وقتی که خاموشش نکردم کار میکنه…مشکل چیه مهندس؟؟ ایراد از خازنشه!!؟؟

رسانه های همکار